İran ve Afganistan belgelerinde konsolosluk tasdiki ve denklik

Tasdik, tercümenin kendisi değildir

Bir Türk makamı aynı yabancı belgede üç ayrı işlem isteyebilir. Yeminli tercüme, sayfayı tercümanın yemini altında Türkçeye aktarır. Noter onayı ayrı bir işlemdir ve çoğu zaman o imzanın üzerindedir. Konsolosluk tasdiki bir imzayı ve bir mührü doğrular. Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi broşüründe bunu yazar: her makam, kendinden önceki makamın imzasını ve mührünü tasdik eder. Tasdik metne şamil değildir.

Apostil, 5 Ekim 1961 tarihli Lahey Sözleşmesine taraf ülkeler arasında bu zincirin yerine geçer. Sayfayı çevirmez. Yemin, dil çifti ve HCCH tablosu Farsça, Darice ve Peştuca rehberindedir. Bu sayfa sonraki adımdır: belge İran veya Afganistan’da düzenlendiyse ne yapılır ve iki denklik dosyası bu sayfaları nasıl kullanır. Tercümeden önce bakılacaklar kabul eden makama sorulacak kısa listedir.

Bu iki ülkenin apostili neden yoktur?

İran ve Afganistan, bu sözleşme için HCCH durum tablosunda yer almaz. Taraf olmayan bir ülkenin resmî belgesi sözleşme yoluyla apostil edilemez. O ülkenin sözleşme kapsamında yetkili makamı yoktur. Türkiye 29 Eylül 1985’ten, Pakistan 9 Mart 2023’ten beri taraftır. Bu yüzden Pakistan’da düzenlenen resmî belge başka bir yoldan gidebilir. Başvuru günü durum tablosunu kontrol edin.

Bakanlık broşürü, insanların yanlış masaya götürdüğü soruyu da cevaplar. Apostil edilmiş belge, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığınca yeniden tasdik edilemez. Taraf ülkeler arasında tasdik zaten apostildir. İran ve Afganistan belgelerinde sunulacak bir apostil yoktur. Aynı broşürdeki apostilsiz yol açılır.

Dışişleri broşüründeki iki yöntem

Tasdik Birimi broşürü, apostil edilmemiş ve Türkiye’de kullanılacak yabancı belgeleri anlatır. Tahran veya Kabil için ayrı bir gişe basmaz. İki yöntem anlatır. İkisinden önce, belgeyi düzenleyen ülkenin kendi iç onayını ve o ülkenin dışişleri bakanlığı tasdikini tamamlarsınız. Güncel masaları belgeyi düzenleyen makamdan doğrulayın. Bir forumdan kopyalanan sıra broşür değildir.

Broşür iki yöntemin üzerine bir tercüme kuralı da koyar. Yabancı resmî belgenin Türk makamlarında kullanılabilmesi için yeminli tercüman tarafından yapılmış Türkçe tercümenin, yurt dışı temsilciliğimizce tasdik edilip belgeye iliştirilmesi gerekir. Bu cümleyi size söylenen yöntemle birlikte okuyun. Yanlış ülkede yapılan veya yanlış makamca tasdik edilen tercüme, bitmiş dosyanın geri verilme yoludur.

Birinci yöntem: düzenleyen ülkedeki Türk temsilciliği

Birinci yöntemde belgeyi alırsınız, o ülkenin iç onayını ve dışişleri bakanlığı tasdikini tamamlarsınız, belgeyi orada tercüme ettirirsiniz ve Türk temsilciliğine tercümeyi tasdik ettirirsiniz. Broşür bundan sonra belgenin Türkiye’de doğrudan kullanılabileceğini yazar. Dışişleri Bakanlığından veya başka bir Türk makamından ek tasdik gerekmez.

Yöntem, düzenleyen ülkedeki bir Türk temsilciliğinin sayfayı tasdik edebilmesine bağlıdır. Broşür her temsilciliğin bu ay her belge için açık olduğunu vaat etmez. Diploma, doğum kaydı veya evlilik kaydının aslını kargoya vermeden önce temsilciliğe sorun: şu anda neyi kabul ediyor, hangi önceki mühürleri istiyor, tercümeyi mi aslı mı yoksa ikisini birden mi tasdik ediyor. İşlemi yapamıyorsa Türkiye’deki kabul eden makama hangi yöntemi kabul edeceğini sorun.

Bu yöntemdeki tercüme, tasdikin parçasıdır. Kendi kullanımınız için çıkarılmış bir kopya değildir. Aslı izlemek zorundadır. Farsça yazılış, pasaporttaki Latin harfli yazılış ve eski bir diplomadaki yazılış çoğu zaman bir harfle ayrılır. Yeminli tercüme rehberi, tercümanın bu yazılışları sessizce birleştirmemesinin nedenini anlatır.

İkinci yöntem: Türkiye’deki temsilcilik, sonra Ankara veya valilik

İkinci yöntemde, düzenleyen ülkenin dışişleri bakanlığınca tasdik edilmiş belge, o ülkenin Türkiye’deki temsilciliğince tasdik edilir. Temsilcilik Ankara’daysa bu onayı Dışişleri Bakanlığı tasdik eder. Başka bir ildeyse o ilin valiliği tasdik eder. Bu yöntemde tercüme Türkiye’de yapılır. Broşürün şeması bu tercümeye noter onayını koyar.

Tasdik birimi randevuyla çalışır. Gitmeden tasdik.mfa.gov.tr adresinden randevu alın. Aslın üzerindeki zinciri götürün. Birim önceki imzayı ve mührü tasdik eder. Diplomayı yeniden yazmaz. İkamet dosyasına da denklik dosyasına da karar vermez.

Hangi yöntemin gerektiğini kabul eden makamın cümlesi belirler. Yükseköğretim Kurulu, Türkçe tercümeyi Türkiye’deki bir noterin veya yurt dışındaki bir Türk temsilciliğinin onaylamasını kabul eder. Bu yüzden iki yöntem de bir denklik listesinde görülebilir. Göç müdürlüğü, nüfus müdürlüğü veya lise denklik merkezi bunlardan yalnız birini adlandırabilir. Diğer yöntem için para ödemeden önce tamamlanmamış aslı gösterin.

Doğum kayıtları ve evlilik kayıtları

e-İkamet’in belge açıklamaları yabancı doğum kaydını, velayet belgesini, ölüm kaydını ve evlilik kaydını nüfus belgesi sayar. Kişi Apostil Sözleşmesine taraf olmayan bir ülkenin vatandaşıysa veya belgede apostil yoksa not, ilgili ülke makamlarının ve yetkili Türk makamlarının onayını ister. Konsolosluk veya büyükelçilik onayını ve Dışişleri Bakanlığını, ayrıca noter onaylı Türkçe tercümeyi adlandırır. 21 Ekim 2026’da okunan öğrenci formu aynı notu küçükler için basar. İzin dosyasının sonucu nasıl kullandığı 2026 ikamet izni rehberinde ve öğrenci ikamet izni rehberinde anlatılır.

Evlilik kaydı evliliği gösterir ve açıklama randevuda aslı ister. Türk nüfus müdürlüğünün düzenlediği örnek başkadır: e-imza veya imza ve mühür yeter. Pasaportlar İran ya da Afganistan pasaportu diye bu örneği yurt dışında tasdike göndermeyin. Yolu düzenleyen makam seçer. Üniversite için hazırlanan dosya kendiliğinden evlilik dosyası olmaz. Kişisel belgeler bu kayıtlar içindir. İkamet ve vize belgeleri onları taşıyacak izin dosyası içindir.

Millî Eğitim Bakanlığında lise denkliği

Millî Eğitim Bakanlığındaki denklik, yurt dışındaki bir ilköğretim veya ortaöğretim belgesinin ya da Türkiye’deki aynı düzeydeki bir milletlerarası okul belgesinin Türkiye’de hangi sınıf, alan veya dala karşılık geldiğini tespit eder. Üniversite kabulü değildir ve YÖK değildir. Yürürlükteki kurallar, Resmî Gazete’de 9 Temmuz 2024 tarihinde yayımlanan denklik yönetmeliğidir. Başvuru e-Denklik üzerinden yapılır. Formu yüklersiniz, asılları bir merkezde gösterirsiniz. Yurt içinde merkez il veya ilçe millî eğitim müdürlüğüdür. Yurt dışında eğitim müşavirliği veya eğitim ataşeliğidir.

Mezun için 5. madde diploma veya diploma almaya hak kazanıldığını gösteren belgeyi apostilli ister. Apostil yoksa aynı madde, o ülkenin eğitim bakanlığı, dışişleri bakanlığı ya da büyükelçiliği veya konsolosluğu onayını kabul eder. İran ve Afganistan bu ikinci koldadır. Asıl kayıpsa 4. madde, okulun ve o ülkenin eğitim bakanlığının onayladığı bir surete izin verir. Ülke tarafsa apostil, değilse o ülkenin büyükelçilik onayı aranır. 12. madde, tamamen veya kısmen uzaktan öğretimle alınan belge ve diplomaları denklik dışında bırakır.

Merkez belgelerin resmî dilini okuyamıyorsa 5. madde noter onaylı tercüme ister. Yurt dışında yapılan tercüme, 1512 sayılı Noterlik Kanunu uyarınca konsolosluk onayı ister. Yönetmeliğin adlandırdığı kimlik belgesini ve öğrenim ülkesine ait pasaport giriş-çıkış sayfalarını da verirsiniz. On sekiz yaşından küçüklerde veli başvurur. Denklik belgesine, düzenlenme tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz edilebilir. Türkiye’nin yurt dışında açtığı okullar, Maarif okulları ve KKTC’nin resmî ve özel okulları bu işleme sokulmaz. Bu yazı bir bakanlık ücreti vermez.

YÖK denkliği ve 2026 için belirlenen ücret

Yükseköğretim Kurulu yurt dışında alınmış ön lisans, lisans ve yüksek lisans diplomalarını tanır. Doktorayı tanımaz. Doktora denkliği Üniversitelerarası Kurulundadır. Study in Türkiye denkliği, yabancı diplomanın o öğrenim düzeyinde kazanılanlarla Türk diplomasına karşılık gelmesinin tespiti diye anlatır. Kendi ülkesinin yetkilendirmediği veya YÖK’ün tanımadığı kurum reddedilir. Tanıma yazısı denklik belgesi değildir.

YÖK’ün başvuru sayfası, Yükseköğretim Yürütme Kurulunun 24 Aralık 2025 tarihli kararını kaydeder. 1 Ocak 2026’dan 31 Aralık 2026’ya kadar diploma denklik başvurusu ve yeniden inceleme talebi 1.250 TL’dir. KKTC mezuniyeti sonrası anlaşmaya uygunluk belgesi de 1.250 TL’dir. İşlemler devam ediyor yazısı, başvuru sırasında istenmezse 300 TL’dir. Başvuru sırasında istenirse sayfa ücret almaz. Bilgi isteyen diğer dilekçeler 300 TL’dir. Yalnızca YÖK’ün istediği bir belgeye cevap veren dilekçe ücretsizdir. Hesap o sayfada yazılıdır. Ödeme açıklamasında ödemenin hangi talep için yapıldığı belirtilmelidir. Study in Türkiye’deki eski 150 TL yanıtı bu karar değildir.

Sayfa sabit bir gün sayısı vermez. Eksik dosyayla işlem başlamaz. Sonradan eksik çıkarsa otuz gününüz vardır. Süre dolunca başvuru iade edilir.

YÖK dosyasında neler vardır, İran kodu dâhil

Yurt dışında ön lisans, lisans veya yüksek lisans bitiren Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ve yabancı uyruklular başvurabilir. Sayfanın verdiği adresten, denklik.webfarm.yok.gov.tr, çevrim içi ön başvuruyu ve rıza beyanını imzalarsınız. Diplomanın ve her dersi, saat veya kredisini ve notunu gösteren transkriptin aslını, her biri için noter veya Türk temsilciliğince onaylı Türkçe tercümeyle birlikte götürürsünüz. Öğrenim sırasında kullanılan pasaportları veya onaylı seyahat sayfalarını, giriş-çıkış kaydını, ücret dekontunu ve her sayfanın renkli fotokopisini de eklersiniz.

İran satırı isteğe bağlı değildir. İran’daki bir üniversiteden alınan diploma için, başvuru sahibi İran vatandaşı da olsa yabancı uyruklu da olsa, rıza beyanında 20 haneli mezuniyet kodu bulunmalıdır. YÖK, kodun Portal.saorg.ir adresindeki mezunlar bölümünden alındığını ve kodsuz başvurunun kabul edilmediğini yazar. Kod, diplomanın doğrulanma yoludur. Tercüme kodu üretmez.

Türkiye’de yüksek lisans veya doktora başvurusu yapacak yabancı uyruklu kişi, bu sayfaya göre klinik uygulamalı sağlık alanları dışında denklik başvurusu yapmak zorunda değildir. Tanıma yazısı isteyip onunla üniversiteye başvurabilir. Lisans veya yüksek lisansını yurt dışında almış Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, Türkiye’de lisansüstü başvuru için denklik başvurusu yapar. Programın dili ÖSYM’nin sınav yaptığı bir dilse sayfa, başvuru tarihinden itibaren iki yıl içinde doğrulama kodlu en az 60 puan veya kabul edilen eş değerini ister. Diploma ve transkript tercümesi bu iki belge içindir. Elinizdeki bir diplomanın tanınmasından ayrı olan kabul, 2026 üniversite başvuru rehberindedir.

Afganistan okul belgeleri, uydurulmuş bir gişe olmadan

Afganistan’dan gelen bir tezkerede, okul diplomasında, transkriptte veya evlilik kaydında Darice, Peştuca veya ikisi birden olabilir. Dil çifti sayfayı izler. Tasdik, İran’daki iki olguyla aynıdır. Afganistan Apostil Sözleşmesine taraf değildir ve broşürdeki iki yöntem, apostil edilemeyen belge içindir. Millî Eğitim yönetmeliğinin 5. maddesi lise mezunu için aynı kolu kullanır: o ülkenin eğitim bakanlığı, dışişleri bakanlığı ya da büyükelçilik veya konsolosluk onayı.

Broşür bir Kabil gişesi adlandırmaz. Bu sayfa da adlandırmaz. Türk temsilciliğine hangi önceki mührü istediğini ve asıl kabul edip etmediğini sorun. Temsilcilik sayfayı tasdik edemiyorsa tercüme eksik mührü koyamaz. Üniversitenin kayıtta istediği ortaöğretim diploması, liste onu adlandırıyorsa Bakanlık dosyasıdır. Tanınmak üzere sunulan lisans diploması YÖK dosyasıdır.

İzlenebilir bir sıra

Kabul eden makama yazılı olarak hangi işlemde olduğunuzu sorun: ikamet veya evlilik dosyası, lise denkliği ya da YÖK denkliği. İran veya Afganistan’dan apostil istemeyin. Düzenleyen ülkenin iç onayını, dışişleri bakanlığı tasdiki dâhil, bitirin. Sonra makamın cümlesi ve temsilciliğin güncel uygulaması hangisine izin veriyorsa birinci veya ikinci yöntemi izleyin. Türkçe tercümeyi, yurt dışında mı tasdik edileceğini yoksa Türkiye’de mi noter onayına gireceğini bilmeden başlatmayın. Yeminli ve noter onaylı tercüme iki işlemi ayrı tutar. Tercüme hizmeti, belge tercüme edilmeden önce belge türünü, dilleri, düzenleyen ülkeyi ve kabul eden makamı sorar.

• Makam önce asıldaki mühürleri istiyorken, asıl tasdik edilmeden tercümeye başlamak.
• Liste noter onaylı Türkçe isterken İngilizce göndermek veya yabancı bir tercüme bürosu kaşesini Türk noter onayı saymak.
• Lise diploması için YÖK’e, lisans diploması için Millî Eğitim Bakanlığına denklik başvurusu yapmak.
• Mezuniyet kodu olmayan bir İran üniversite diploması vermek veya 2026 için belirlenen 1.250 TL yerine eski 150 TL’yi ödemek.
• Asıllarda aynı yazılmayan adları tek yazıma indirgemek.

Ücret nerede belli olur, kararı kim verir?

Noter tarifesi ve tercüme ücreti, belgenin uzunluğuna, dil çiftine ve noterden istenen işleme göre o belge için söylenir. İlk mesajda pasaport numarası gerekmez. Bu sayfalar Ekim 2026’da okundu. Dosyayı verdiğiniz makam evrakı kabul eder veya etmez. Tamamlanmış bir zincir bu karar değildir. Tercümanın profili Asuman Aksoy sayfasındadır.